Tâm tư nghệ nhân với nghề tập quán ở Đắk Nông

Không chỉ đáng giá về di sản kiến tạo và thiên nhiên, Đắk Nông có bề dày di sản nền văn hóa với những quý giá đời sống văn hóa vật thể và phi vật thể rộng lớn, linh hoạt và độc nhất vô nhị.

phổ biến là không gian đời sống văn hóa cồng chiêng; sử thi Ot N’drong; hệ thống sự kiện dân gian; dệt thổ cẩm; đàn Tính hát Then… Hiện nay, trong Nhân dân còn giữ gìn, bảo tồn nhiều vốn văn hóa tập quán mang đặc trưng riêng của mỗi dân tộc, vùng miền. Qua đó, đóng góp to lớn vào kho tàng văn hóa người bản xứ Đắk Nông nói riêng và Việt Nam nói chung.

Trăn trở về công tác lưu giữ, phát huy quý giá văn hóa, nghề phong tục của các bản địa thiểu số (DTTS) trước nguy cơ mai 1 bản sắc, các nghệ nhân DTTS gửi gắm tâm tư, nguyện vọng về các giải pháp, cơ chế chính sách phù hợp để bảo tồn đời sống văn hóa tập quán trong thời kỳ hội nhập và phát triển.

Tham khảo thêm : tranh sơn dầu giá rẻ HCM Nhà May Mắn

nghệ thuật ưu tú H’Nir

nghệ nhân H’Nir (SN 1956) là người truyền lửa đời sống văn hóa tập quán dân tộc Mạ ở xã Quảng Khê (Đắk Glong). Bà am đồng lòng và nhiệt tình giữ nghề dệt thổ cẩm như vái, áo, túi, khăn, khố và biết nhiều bài múa, hát dân ca… của người Mạ. Bà hoàn hảo các cấp chính quyền tiếp tục hứng thú, tạo điều kiện tốt hơn nữa và thường xuyên mở nhiều lớp nghề dệt thổ cẩm để nhiều người biết dệt thổ cẩm phong tục.

​

nghệ sĩ H’Nir (bên trái) làm theo học viên người bản xứ Mông cách dệt thổ cẩm của người Mạ tại làng du lịch tham quan văn hóa thôn ba, xã Đắk Som (Đắk Gong)

Tỉnh, các ngành chức năng cần hỗ trợ giới thiệu sản phẩm dệt thổ cẩm tại các Làng nền văn hóa nghỉ ngơi cộng đồng nằm trên tuyến vườn hoa địa chất thế giới Đắk Nông để du khách khi đến Đắk Nông đi dạo có thể dễ dàng mua làm kỷ niệm… Đó là cách để khuyến khích thế hệ trẻ học, lưu giữ, phát huy nghề thổ cẩm truyền thống; đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân vùng.

Tham khảo thêm : tranh sơn dầu phong cảnh giá rẻ HCM Maison Chance

nghệ nhân H’Nir chia sẻ về quá trình truyền dạy nghề dệt thổ cẩm với phóng viên Báo Đắk Nông

nghệ sĩ Nhân dân H’Jang

Bà H’Jang (SN 1942) ở làng xã Kiến Đức (Đắk R’lấp) là nghệ nhân Nhân dân được Nhà nước công nhận và phong tặng danh hiệu 5 2019 vì “Đã có nhiều cống hiến tuyệt đẹp trong lưu giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc”.

Tuổi đã cao nhưng ngày ngày bà vẫn miệt mài bên khung cửi để dệt nên những tấm vải sắc màu sặc sỡ của bản địa M’nông. Sau khi dệt thành những tấm vải, bà lại kiểu dáng, ngồi bên bàn máy khâu may lên các hàng hóa váy, áo, túi, khăn… theo ý muốn.

​

nghệ sĩ Nhân dân H’Jang (bên trái) hướng dẫn thế hệ trẻ cách tạo hoa văn, dệt thổ cẩm tập quán

Theo nghệ nhân Nhân dân H’Jang, chính quyền các cấp cần thường xuyên quần thể tương tác nền văn hóa, văn nghệ; quần thể tái hiện lại các lễ, hội tập quán. Bên cạnh đó, động viên, khuyến khích các tầng lớp Nhân dân, cán bộ, công nhân, viên chức nên mặc thường xuyên trang phục truyền thống dân tộc mình mỗi dịp lễ, hội, tết… để thể hiện sự đa dạng sắc màu 54 người bản xứ Việt Nam.

nghệ thuật ưu tú Nông Văn Hưu

nghệ thuật ưu tú Nông Văn Hưu, xã Nam Dong (Cư Jút) hiện đang giữ gìn nhiều hiện vật, tư liệu hát Then đàn Tính của người bản xứ Tày. Ông trực tiếp sáng tác nhiều điệu Then và nghiên cứu, dịch sang tiếng Việt được hơn 150 bài. Nhiều bài Then hay, ý nghĩa do ông sáng tác như: Khúc tâm tình Đắk Nông, Pắc Pó mùa thu (ca ngợi Bác Hồ), Lời Then dâng Bác, Lời chào xứ Lạng, Đắk Nông kính chào quý khách…; đã được Câu lạc bộ hát Then xã Nam Dong dàn dựng và biểu diễn đã nhận được nhiều giải thưởng cao trong các liên hoan đàn Tính, hát Then của tỉnh, vùng và toàn quốc.

Ông Nông Văn Hưu không chỉ sáng tác lời Then mà còn biết chế tác đàn Tính

Theo nghệ thuật Nông Văn Hưu, sống động nhiều nét đặc trưng, quý giá của các loại hình đời sống văn hóa phi vật thể đang dần mai một. Nguyên nhân sâu xa chính là trong cộng đồng chưa đồng lòng được sự cần thiết phải giữ gìn và phát huy. đặc biệt, các cấp cơ sở vẫn chưa hứng thú đúng mức việc bảo tồn các giá trị đời sống văn hóa truyền thống trong cộng đồng.

khoảng thời gian tới, các cấp chính quyền, tổ chức quản lý Nhà nước phải quan tâm, tạo điều kiện cho những nghệ thuật “chưa chính danh” tham gia các hội thi, liên hoan để bổ sung vào bản thành tích nhằm hoàn thiện hồ sơ phong tặng hoặc có sự linh hoạt trong tiêu chí phong tặng đối với các nghệ nhân lớn tuổi. Càng có nhiều nghệ thuật thì công tác lưu giữ, bảo tồn và truyền dạy nền văn hóa cũng như nghề tập quán càng được thực hiện tốt.

nghệ thuật ưu tú Y Sim Ê ban

Với đội ngũ người có đẳng cấp ở Đắk Nông không thể không nhắc tới nghệ sĩ ưu tú Y Sim Ê Ban (sinh năm 1959), người bản xứ Ê đê, buôn Nui, xã Tâm Thắng (Cư Jút). Không những biết đánh cồng chiêng, chỉnh chiêng, ông Y Sim còn sử dụng thuần thục và chế tác nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê như đàn gung, đàn bruốt, đinh năm, đinh tuốt, tù và, trống...

Những giai điệu gần gũi, thân thương, gắn với cuộc sống hằng ngày của người dân nơi đây được ông giữ gìn và truyền tải đến mọi người. Cũng chính điều đó làm ông ngày càng gắn bó mật thiết hơn với niềm đam mê nhạc cụ của người bản xứ cho dù cuộc sống thường nhật thay đổi, làm giảm đi nhiều những điều kiện để phát huy hết niềm say mê, yêu thích ấy.

​

nghệ sĩ ưu tú Y Sim Ê ban sử dụng thuần thục nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê

Điều mà ông Y Sim Ê Ban vẫn trăn trở là những năm gần đây, bà con ở các buôn làng vì thấy cái lợi trước mắt đã bán chiêng, cổ vật, những vật dụng quan trọng trong nhà. Số chiêng lớn, chiêng nhỏ các buôn chỉ còn sót lại vài cái riêng lẻ nên mỗi khi biểu diễn gặp nhiều khó khăn vì chiêng phải đủ bộ mới đánh được, thiếu một chiếc không thành bộ chiêng. Bên cạnh đó, thế hệ trẻ không còn thơm ngon trong việc lưu giữ, giữ gìn nền văn hóa tập quán.

thời gian tới, ông mong muốn ngành nền văn hóa, vùng tiếp tục hứng thú giúp đỡ hơn nữa về vật chất, tinh thần, mở các lớp dạy cồng chiêng, đan lát, chế tác nhạc cụ để các lớp con cháu tiếp tục phát huy, trân giữ giá trị tốt đẹp của bản địa Ê đê. Qua đó, góp phần giữ gìn, làm đa dạng hơn viện bảo tàng của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh Đắk Nông.

Trung tam nuoi day tre khuyet tat - Maison Chance

Địa chỉ: 19A, Đ. Số 1, Kp 9, P. Bình Hưng Hoà A Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam

Hotline : 090 906 2528

Web site nhà nghỉ Đắk Nông Nhà May Mắn : maison-chance.org/shop